POBIERZ ALBUM 




GALERIE ZDJĘĆ


 
FRYZJER MĘSKI
BARBER Shop
stylizacja brody



CUKIERNIK 1
Cukiernia Franciszek Pokojski



CUKIERNIK 2
Cukiernia / Piekarnia Bartkowscy



CUKIERNIK 3
MANUFAKTURA CUKIERKÓW
ręczne wytwarzanie cukierków



FOTOGRAF 1
Zakład Fotograficzny
Zygmunt Sumiński



FOTOGRAF 2
Studio LAF
Kazimierz Sarkowski



FRYZJER 1
Zakład Fryzjerski
Dawid Gonciarz


FRYZJER 2
Zakład Fryzjerski
Edwardy Lewandowskiej



FRYZJER 3
Zakład Fryzjerski
Mirosław Niewiarowski



INTROLIGATOR 1
Pracownia Introligatorska
Jerzy Czyż



INTROLIGATOR 2
Pracownia Introligatorska
"Lega" Henryk Beszczyński


INTROLIGATOR 3
Pracownia Introligatorska
Janusz Modzelewski



JUBILER 1

Zakład Jubilerski
Marian Szymkiewicz



JUBILER 2
Zakład Jubilerski "Brylancik"
Ewa i Piotr Rogatka



JUBILER 3
Zakład Jubilerski
Wojciech i Marian Dahm


KOWAL
Kowalstwo Artystyczne
Andrzej Schmidt



KUŚNIERZ 1
Pracownia Kuśnierska
Krzysztof Kołkowski



KUŚNIERZ 2
Pracownia Kuśnierska
Anna Kowalska



MODYSTKA
Pracownia Kapeluszy
Damskich "MODENA"
Irena Benowska



OPTYK 1
Optometria Karczewski



OPTYK 2
Zakład Optyczny
Wiesław i Teresa Kotelak



OPTYK 3
Zakład Optyczny
Joanna Lucyna Zdzisław Antczak



PIECZĄTKARZ
Wyrób Pieczątek
Marian I Zbigniew Wierzbicki



PIEKARZ 1
Piekarnia
Jarosław Grochowalski



PIEKARZ 2
Piekarnia
Wojciech Kowalski



SZKLARZ
Zakład Szklarski
Zofia Liczmańska



WITRAŻYSTA
Pracownia "INTEK-ART"
Sławomir Intek


ZDUN
ZDUN
Zakład Zduński
Piotr Kochański


 

 

 

 

 

Grudzień 2016

 



 

Czy zanikające branże i zawody mogą być pomysłem na przyszłość ?

Technika ręcznego wytwarzania zawsze była okryta magią i tajemnicą, a sztukę wytwarzania nie ujawniano nawet przed krewnymi. Metody pracy rzemieślnika można było tylko analizować poprzez kształt, użyty surowiec i stopień skomplikowania czy jak w branży spożywczej smak.  

Zawody i branże zanikające mają szansę przetrwania tylko wtedy, gdy będziemy je wspierać, dokumentować i przekazywać tą wiedzę kolejnym pokoleniom.

Przy takim podejściu branże zanikające mają szansę stać się dla kolejnych pokoleń alternatywą przy wyborze zawodu lub chęcią kontynuacji tego co robią nasi rodzice i dziadkowie.

Zadanie takiego podjęli się twórcy obrazu w ramach projektu realizowanego przez Okręg Kujawsko-Pomorski ZPAF pt. „Chronione branże obszaru staromiejskiego Torunia w obiektywie artystów
fotografików” ma ukazać i rozpropagować te branże wśród mieszkańców Grodu Kopernika, zachęcić mieszkańców jak i przybywających gości z różnych rejonów Polski i świata do korzystania z usług oferowanych przez ludzi podtrzymujących tradycję.

Ma również uzmysłowić odbiorcy jak ważne jest aby wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie przetrwała bez względu na przemiany jakie zachodzą w obszarach aglomeracji miejskich, w tym przypadku w obszarze staromiejskim Torunia.

 

WYBÓR BYŁ TRUDNY, SKUPILIŚMY SIĘ DOCELOWO NA KILKUNASTU BRANŻACH.

 

BARBER - To już nie tylko męski fryzjer lecz specjalista od zarostu męskiego. To sztuka pielęgnowania, stylizacji i formowania brody oraz zarostu. W Polsce nie stworzono jeszcze typowej szkoły barberskiej uczącej kompleksowo zawodu, a przecież jak mówią niektórzy „to zawód stary jak świat”.

 

 

CUKIERNIK - To miejsce kojarzy się każdemu z nas z zapachem i różnorodnością smaków, nie dostrzegamy, że za tym kryje się ciężka praca, wytrwałość i unikalność receptur. Historia cukiernictwa sięga już epoki brązu, kiedy powstały pierwsze piece ceramiczne. Z czasem do ciasta na pieczywo zaczęto dodawać miód i tak powstało pierwsze ciasto cukiernicze. W XI-tym wieku w Salerno powstała pierwsza w Europie szkoła cukiernicza, w której nauczono m.in. wytwarzana trzciny cukrowej, sporządzania soków i konfitur. Współczesne cukiernie korzystają w mniejszym lub większym stopniu z nowoczesnego parku maszynowego lecz nadal niezbędne są receptury, które cukiernicy przenoszą z pokolenia na pokolenie.

 

 

Dużą popularnością cieszą się wśród miłośników słodyczy „Manufaktury Cukierków”. Ta ręczna metoda tworzenia cukierków pochodzi z XVII wieku. Wszystkie czynności, nawet cięcie cukierków jest wykonywane ręcznie. Proces wytwarzania cukierków zaczyna się od wylania gorącej masy na granitowy stół. Po chwili dodaje się aromat. Poszczególne części masy są zabarwiane pod wybrany wzór. Cukiernicy pracują w rękawiczkach aby się nie poparzyć. Po kilkunastu minutach przekładania, rozciągania na haku, gładzenia i ubijania powstają niewielkie pasiaste cukierki do ssania oraz wielobarwne lizaki.



FOTOGRAF - Historia tego zawodu sięga początków fotografii. Kim jest fotograf? Idziemy do niego gdy potrzebujemy  zdjęć do dokumentów, zdjęć okolicznościowych (śluby, chrzciny, komunie), zdjęcia portretowe. To kolejny zawód, w którym warsztat pracy w ostatniej dekadzie XX-go wieku uległ zdecydowanej zmianie. Ciemnia została zamieniona na komputer, a błona filmowa na katę pamięci. Lecz nadal fotograf w swoim zakładzie fotograficznym zajmuje się tworzeniem odbitek z materiałów dostarczonych przez klientów (są to teraz w większości wydruki na drukarkach),wykonuje obróbką zdjęć (odświeżaniem starych fotografii, retusz) oraz dodatkowo zajmuje się sprzedażą materiałów związanych z branżą fotograficzną.

 

 

FRYZJER - Historia rzemiosła fryzjerskiego sięga odległych czasów. Zawód fryzjera był odpowiedzią na indywidualne potrzeby człowieka (chęć pielęgnowania włosów i ich upiększania). Początkowo usługi fryzjerskie były dostępne tylko dla wybranych lecz z czasem, z rozwojem i większą zamożnością społeczeństw stawały się coraz bardziej powszechne. W obecnych czasach fryzura odgrywa ważną rolę, pokazuje często naszą postawę życiową. Rosną wymagania stawiane fryzjerom. Czy ten zawód zginie?  Są stawiane takie tezy. Pomimo zmieniającym się trendom i dużym zapotrzebowaniem na ten zawód nadal są poszukiwani mistrzowie tego zawodu, artyści którzy stworzą własny styl, którzy zbudują nasz nowy wizerunek, modny i ponadczasowy.

 

 

INTROLIGATOR - Tematyka introligatorstwa nigdy nie cieszyła się dużym zainteresowaniem pomimo faktu, że Polska była od wieków krajem o wysokiej kulturze, kładącym duży nacisk na wydawnictwa książkowe i popularyzowanie czytelnictwa. W nauce o historii książki tematyka introligatorstwa jet traktowana ubocznie, jak kopciuszek. Ten tak unikalny zawód rzemieślniczy jakim jest introligator przetrwał do dnia dzisiejszego. Niestety wzmianki o tym zawodzie nie zapisały się w historii sztuki czy rzemiosła, a warsztat introligatora często nie różni się od warsztatu wcześniejszych pokoleń, gdzie przy użyciu radeł, tłoków, gilotyn nadal zajmuje się ręczną oprawą książek, wydawnictw oraz zdobieniem opraw (w tym unikalnych pozycji historycznych). Pracę tych ludzi, którzy są dla nas anonimowi oglądamy często w antykwariatach, muzeach jako znakomite dzieła kunsztu introligatorskiego.

 

 

JUBILER - Zawód jubilera charakteryzuje do dnia dzisiejszego duża wszechstronność. Jego głównym zadaniem jest wytwarzanie biżuterii z materiałów szlachetnych, lecz zajmuje się również projektowaniem, naprawą i konserwacją wyrobów jubilerskich jak również ich przeróbką (przetapianiem, ozdabianiem, skracaniem czy zmniejszaniem). Pomimo bardo rozbudowanego warsztatu imadła, szlifierki, pilniki i prasy, dużą rolę odgrywają w tym zawodzie zdolności manualne, gdzie nadal większość czynności jest wykonywana ręcznie. Osoby wykonująca zawód złotnika cechuje duża dokładność i kreatywność, jak również uzdolnienia artystyczne i wyobraźnia przestrzenna.

 

 

KOWAL - Zawód kowala był bardzo rozpowszechniony w przeszłości. Reprezentanci tego zawodu zajmowali się wyrobem przedmiotów użytkowych z metalu, zajmowali się podkuwaniem i pielęgnacją końskich kopyt oraz produkcją broni białej. Praktycznie w każdej wsi znajdowała się kuźnia. Wraz z rozwojem zawód ten coraz bardziej tracił na znaczeniu i z czasem prawie kompletnie przestał być praktykowany. Obecnie dzięki modzie na ręczne elementy kute o oryginalnej i niepowtarzalnej formie dostrzegamy odradzanie się tego zawodu.  Efekt pracy kowali widzimy w postaci mebli ogrodowych, ogrodzeń, balustrad i różnorodnych elementów zdobniczych.

 

KUŚNIERZ - Początki kuśnierstwa trudno określić, jego pierwotne formy sięgają czasów, kiedy ludzie zaczęli się ubierać w skóry zwierząt. Kuśnierz sam wyprawiał skóry, a wyroby szył i zdobił wyłącznie ręcznie. Wykorzystując różnorodne skóry (często drogie i trudno osiągalne) wytwarzał wyroby futrzarskie,  nakrycia głowy oraz okrycia wierzchnie (płaszcze, futra, kożuchy). Była również unikalna galanteria futrzana szale, kołnierze, mufki, rękawice. Dzisiejsze rzemiosło kuśnierskie oprócz zamówień futrzarskich zajmuje się miarą i szyciem różnego rodzaju odzieży, a także naprawia i przerabia używana odzież futrzarską.

 

 

MODYSTKA - Zawód kiedyś bardzo popularny, lecz wraz ze zmianą mody i zmniejszeniem zapotrzebowania na kapelusze zaczyna odchodzić w zapomnienie. Urządzenia wykorzystywane w pracy modniarskiej są niezmienne, to przede wszystkim tzw. główki służące jako wzorniki rozmiarów obwodu głowy oraz różnego rodzaju wzorce czyli aluminiowe kształtki kapeluszy (stożkowe i walcowe). Od kilku lat dostrzegamy zwiększające się zainteresowanie nakryciami głowy i innymi dodatkami zdobniczymi jak woalki i ozdoby do sukien, można więc mieć nadzieję, że pracownie kapeluszy nie znikną całkowicie z naszego obszaru potrzeb i zainteresowań.

 

 

OPTYK - Jest zawodem rzemieślniczym znanym już w starożytności, kiedy zaczęto produkować przedmioty przypominające soczewki. Okulary pojawiły się ok. XIV wieku i opisywane były jako kamienie potrafiące powiększyć druk. Przez kolejne wieki technika wytwarzania okularów rozwijała się, lecz znaczące zmiany nastąpiły na przełomie XVIII i XIX wieku gdy poznano zasady optyki. Rzemieślnicy optycy tworzyli coraz to lepsze wersje okularów. Współczesny optyk nie tylko wykonuje okulary według indywidualnych potrzeb, zajmuje się również ich konserwacją i naprawą. Wykwalifikowany optyk udzieli informacji na temat sposobów korekcji wad wzroku, przedstawi zalety i wady poszczególnych produktów.

 

 

PIECZĄTKARZ - Pieczątkarz to określenie, które zanika ze współczesnego słownictwa. Kiedyś nazywano tak człowieka wyrabiającego pieczęcie. Miejsce pieczęci we współczesnym świecie zajęły znane nam obecnie pieczątki, które mają za zadanie pozostawienie trwałego odcisku na papierze lub dowolnym innym podłożu.  Obecnie warsztat pieczątkarza wykorzystuje zupełnie inne techniki, surowce, wzornictwo i maszyny.

 

 

PIEKARZ - Historia tego rzemiosła sięga średniowiecza, kiedy miał miejsce rozkwit piekarnictwa. Zawód piekarza cieszył się wówczas prestiżem i bardzo dużym szacunkiem społecznym. Chleb gościł w każdym domu jako podstawowy artykuł spożywczy. Piekarze wymyślali nowe receptury i najwymyślniejsze kształty. Z czasem asortyment się rozwijał i pojawiały się nowe produkty. W wielowiekowej historii piekarstwa dopiero wiek XX wprowadził istotne zmiany i mechanizację, ale nadal w zakładach rzemieślniczych wyrabianie ciasta, załadunek do pieca, wypalanie odbywało się i odbywa przy użyciu ludzkiej siły i pracy rąk, a stare niezmienne receptury nadal są używane. Niestety poważnym zagrożeniem dla tej tak ważnej branży rzemieślniczej podtrzymującej tradycje staje się rozwijająca produkcja masowa.

 

 

SZKLARZ - Wydawałoby się, że ten rzemieślniczy zawód szklarza przetrwa i będzie ciągłe zapotrzebowanie na usługi szklarskie. Praca szklarza jest typowo rzemieślniczą, niezbędne do jej wykonania są liczne narzędzia i maszyny. Aby zostać mistrzem w tym zawodzie potrzeba wielu lat praktyki. Niezbędne są umiejętności manualne i duża precyzja, która jest niezbędna przy cięciu i obróbce szkła. Nadal potrzebujemy oprawy okien, luster, szklanych półek. Lecz zagrożeniem dla tego starego zawodu stają się nowe technologia w produkcji okien, drzwi, mebli i wystroju wnętrz. Konsekwencją tego jest zmieniający się rynek i zapotrzebowanie na tą usługę. 

 

 

WITRAŻYSTA - Pierwsze witraże pojawiły się w IV i V wieku we wnętrzach kościelnych. Od VIII wieku znane już było pojęcie określające szklarzy zajmujących się tworzeniem witraży - vitrearii. W XV i XVI wieku skrystalizowała się forma zrzeszania witrażystów w odrębne cechy, w których uściślono zasady nauczania i zdobywania zawodu. Burzliwe dzieje XVI-wiecznej Europy doprowadziły do zamknięcia większości zakładów witrażowych. Sztuka ta odżyła dopiero w XIX wieku kiedy wzrosło znacząco zainteresowanie przeszłością. Zaczęto odtwarzać zapomniane motywy i techniki odlewu szkła. Nadszedł wiek XX i zamiłowanie do gładkich szyb. Zniszczeniu uległy stare witraże w kościołach, instytucjach i zbiorach prywatnych. Na szczęście pomimo przeciwności losu przetrwały już w znacznie mniejszej ilości artystyczne pracownie witraży.

 

 

ZDUN - Czy każdy z nas kojarzy ten zawód? Historia tego zawodu sięga czasów średniowiecza. Piece budowane przez zdunów stawały się niezbędnym elementem każdego domu, miały różne style i spełniały wiele funkcji ogrzewanie pomieszczeń, gotowanie ale i jako miejsce do spania. Piece kaflowe w Polsce, które znane są nam ze starych wnętrz i opowieści osób starszych były podstawowym źródłem ciepła do połowy XX wieku. Jednak ze względu na niknące zapotrzebowanie zaniechano nauki tego zawodu. Pozostała nieliczna grupa ludzi znających to rzemiosło.  Nadzieją na utrzymanie tego zawodu może  być powrót do dawnych tradycji i moda na urządzanie wnętrz domów w stylu rustykalnym.

 

 

W ramach wybranych branż zaprosiliśmy do projektu 28 zakładów rzemieślniczych z ww. branż, mieszczących się w granicach obszaru staromiejskiego Torunia, w których to zakładach zostały wykonane sesje zdjęciowe przez artystów fotografików, członków Okręgu Kujawsko - Pomorskiego Związku Polskich Artystów Fotografików.

 

ZAKŁAD FRYZJERSKI MĘSKI

 

       Barber Shop Toruń (męski zakład fryzjerski)

       Autor zdjęć: Zbigniew Filipiak

 

CUKIERNIK

 

1 - Cukiernia Franciszek Pokojski

       Autor zdjęć: Andrzej Skowroński

 

2 - Cukiernia / Piekarnia Bartkowscy

       Autor zdjęć: Jacek Kutyba

 

3 - MANUFAKTURA CUKIERKÓW

       Autor zdjęć: Marek Czarnecki

 

FOTOGRAF

 

1 - Zakład Fotograficzny Zygmunt Sumiński

       Autor zdjęć: Andrzej Skowroński

 

2 - Studio LAF Kazimierz Sarkowski

       Autor zdjęć: Zbigniew Filipiak

 

FRYZJER

 

1 - Zakład Fryzjerski Dawid Gonciarz

       Autor zdjęć: Jacek Chmielewski

 

2 - Zakład Fryzjerski Edwarda Lewandowska

       Autor zdjęć: Justyna Rojek

 

3 - Zakład Fryzjerski Mirosław Niewiarowski

       Autor zdjęć: Stanisław Jasiński

 

INTROLIGATOR

 

1 - Pracownia Introligatorska Jerzy Czyż

       Autor zdjęć: Marek Czarnecki

 

2 - Pracownia Introligatorska "Lega" Henryk Beszczyński

       Autor zdjęć: Stanisław Jasiński

 

3 - Pracownia Introligatorska Janusz Modzelewski

       Autor zdjęć: Justyna Rojek

 

JUBILER

 

1 - Zakład Jubilerski Marian Szymkiewicz

       Autor zdjęć: Zbigniew Filipiak

 

2 - Zakład Jubilerski "Brylancik" Ewa i Piotr Rogatka

       Autor zdjęć: Jacek Kutyba

 

3 - Zakład Jubilerski Wojciech i Marian Dahm

       Autor zdjęć: Justyna Rojek

 

KOWAL

 

      Kowalstwo Artystyczne Andrzej Schmidt

      Autor zdjęć: Andrzej Skowroński

 

KUŚNIERZ

 

1 - Pracownia Kuśnierska Krzysztof Kołkowski

       Autor zdjęć: Jacek Chmielewski

 

2 - Pracownia Kuśnierska Anna Kowalska

       Autor zdjęć: Jacek Kutyba

 

MODYSTKA

 

       Pracownia Kapeluszy Damskich "MODENA"
       Irena Benowska

       Autor zdjęć: Jacek Kutyba

 

OPTYK

 

1 - Optometria Karczewski

       Autor zdjęć: Stanisław Jasiński

 

2 - Zakład Optyczny Wiesław i Teresa Kotelak

       Autor zdjęć: Justyna Rojek

 

3 - Zakład Optyczny Joanna Lucyna Zdzisław Antczak

       Autor zdjęć: Andrzej Skowroński

 

PIECZĄTKARZ

 

       Wyrób Pieczątek Marian i Zbigniew Wierzbicki

       Autor zdjęć: Jacek Chmielewski

 

PIEKARZ

 

1 - Piekarnia Jarosław Grochowalski

       Autor zdjęć: Marek Czarnecki

 

2 - Piekarnia Wojciech Kowalski

      Autor zdjęć: Andrzej Skowroński

 

SZKLARZ

 

       Zakład Szklarski  Zofia Liczmańska

       Autor zdjęć: Zbigniew Filipiak

 

WITRAŻYSTA

 

      Pracownia "INTEK-ART" Sławomir Intek

       Autor zdjęć: Marek Czarnecki

 

ZDUN

 

       Zakład Zduński Piotr Kochański

       Autor zdjęć: Jacek Chmielewski

 

 

 

 

PROJEKT STRONY oraz E-KATALOGU, OPRACOWANIE MERYTORYCZNE:

Jadwiga Elżbieta Czarnecka

 

 

Projekt "Chronione branże obszaru staromiejskiego Torunia w obiektywie artystów Fotografików" mógł dojść do realizacji dzięki dofinansowaniu Miasta Toruń.

 



MAPA OBSZARU STAROMIEJSKIEGO TORUNIA
(obszar naszych poszukiwań)